Nina Simone (1933-2003)
De Hooge Priesteres van Soul — Leven, Muziek & Erfenis

Vandaag vieren we de geboortedag van de legendarische Nina Simone,
zangeres, pianiste en burgerrechtenactiviste.

Verderop in dit blog haar verhaal.

 De bewerking hierboven, en de 366 verjaardagskalenders zijn made by me, Frieke.

Click op een afbeelding om de volledige kalender te bekijken.

Wie Was Nina Simone?

Nina Simone — geboren als Eunice Kathleen Waymon op 21 februari 1933 in Tryon, North Carolina — was een van de meest invloedrijke muzikanten van de twintigste eeuw. Ze was pianist, zangeres, componiste en burgerrechtenactiviste, en haar werk overstijgt genre en generaties. Met een stem die kon fluisteren en donderen tegelijkertijd, en technische pianistieke virtuositeit die haar klassieke opleiding verraadde, schiep zij een uniek muzikaal universum.

Ze staat bekend als de 'High Priestess of Soul', een titel die haar emotionele diepgang en spirituele aanwezigheid op het podium weerspiegelt. Haar muziek combineerde elementen van klassieke muziek, blues, jazz, gospel, folk en pop op een wijze die tot op de dag van vandaag ongeëvenaard is.

Vroege Jaren en Muzikale Opleiding

Nina Simone toonde als kind al een uitzonderlijk muzikaal talent. Op driejarige leeftijd begon ze piano te spelen, en haar vroege muzikale opleiding werd deels gefinancierd door de witte gemeenschap in Tryon, die haar talent herkende. Ze droomde ervan de eerste Afro-Amerikaanse concertpianiste te worden en studeerde jarenlang klassieke muziek.

In 1950 solliciteerde ze tevergeefs voor toelating tot het Curtis Institute of Music in Philadelphia. Ze was ervan overtuigd dat haar afwijzing op raciale gronden was gebaseerd — een ervaring die haar leven en kunst diepgaand zou beïnvloeden. Om haar studie te financieren begon ze piano te spelen in nachtclubs in Atlantic City, waar ze ook begon te zingen om haar baan te behouden.

Doorbraak en Muzikale Stijl

In 1958 brak Nina Simone door met haar iconische versie van I Loves You, Porgy, een nummer uit de opera Porgy and Bess van George Gershwin. De plaat bereikte de top twintig van de Billboard Hot 100 en lanceerde haar internationale carrière. Haar debuutalbum Little Girl Blue met Love Me or Leave Me uit datzelfde jaar is inmiddels een jazzklassieker.

Haar muzikale stijl was moeilijk te categoriseren — en dat was precies de bedoeling. Ze bewoog zich moeiteloos tussen jazz, blues, soul, gospel en klassieke muziek. Haar pianospel was zowel technisch verfijnd als emotioneel rauw, haar stem een instrument van ongekende expressiviteit. Nummers als Feeling Good, Sinnerman, My Baby Just Cares for Me, Love Me or Leave Me behoren tot de meest gecoverde en gesamplede songs in de muziekgeschiedenis.

Activisme en Burgerrechtenbeweging

Nina Simone's politieke ontwaken werd ingegeven door de moord op de burgerrechtenactiviste Medgar Evers in 1963 en de bomaanslag op de 16th Street Baptist Church in Birmingham, Alabama, waarbij vier meisjes om het leven kwamen. In reactie hierop schreef ze in één nacht het brandende protestlied Mississippi Goddam, dat direct haar carrière in de blanke muziekindustrie schaadde maar haar tot icoon maakte van de burgerrechtenbeweging.

Ze stond naast Martin Luther King Jr. en andere leiders, trad op bij protestmarsen en schreef muziek die de strijd voor gelijkheid verwoordde. Andere politiek geladen werken zijn To Be Young, Gifted and Black— dat een hymne werd voor de zwarte gemeenschap — en Four Women, een indringend portret van vier zwarte vrouwen door de eeuwen heen.

Persoonlijk Leven en Ballingschap

Nina Simone's persoonlijk leven was gecompliceerd en vaak pijnlijk. Haar huwelijk met Andy Stroud (1961–1970) was beheerst door zijn dominante rol als manager en haar eigen mentale gezondheidsklachten, die later werden gediagnosticeerd als bipolaire stoornis. Ze had één dochter, Lisa Celeste Stroud, die later de artiestennaam Simone aannam.

Na het hoogtepunt van de burgerrechtenbeweging en de toenemende politieke teleurstelling vertrok ze in 1974 uit de Verenigde Staten. Ze woonde achtereenvolgens in Liberia, Barbados, Zwitserland en uiteindelijk in het zuiden van Frankrijk, waar ze de laatste jaren van haar leven doorbracht. Haar autobiografie I Put a Spell on You (1991) biedt een onthullend inkijkje in haar turbulente leven.

Nalatenschap en Erfenis

Nina Simone overleed op 21 april 2003 in Carry-le-Rouet, Frankrijk, op 70-jarige leeftijd. Ze liet een nalatenschap achter die nauwelijks te overschatten valt. Haar muziek is niet alleen tijdloos maar ook continu invloedrijk: artiesten als Lauryn Hill, Alicia Keys, John Legend, Kanye West en talloze anderen hebben hun schatplichtigheid aan haar erkend. Haar nummers worden nog steeds volop gesamplede in hiphop en gebruikt in films, series en reclames wereldwijd.

In 2018 werd ze postuum opgenomen in de Rock and Roll Hall of Fame. Haar geboortehuis in Tryon is inmiddels een beschermd monument. De documentaire What Happened, Miss Simone? (Netflix, 2015) won een Emmy Award en introduceerde haar werk bij een nieuwe generatie fans.

Nina Simone is meer dan een muzikant — ze is een symbool van artistieke integriteit, politieke moed en de kracht van kunst als wapen voor gerechtigheid. Haar leven was een leven in volle tegenstellingen: pracht en pijn, roem en ballingschap, liefde en woede. En precies die tegenstellingen maken haar muziek zo tijdloos en zo onvermijdelijk menselijk.