366 | Captain Beefhaert

Captain Beefheart was het artiestenalter ego van Don Van Vliet. Hij werd geboren op 15 januari 1941 in Glendale. Als kind bleek hij buitengewoon creatief en getalenteerd in beeldhouwkunst, volgens sommige had hij op zeer jonge leeftijd al het niveau van een volwassen kunstenaar. Een docent probeerde zijn ouders zelfs te overtuigen om hem naar Europa te sturen voor een klassieke kunstopleiding. Zijn ouders weigerden echter, uit angst dat hij te excentriek of beïnvloedbaar zou worden. Hierdoor bleef zijn talent grotendeels autodidactisch.

In de 1950s verhuisde het gezin naar Lancaster, Californië, deze droge woestijnstad beïnvloedde hem sterk. Hij ontwikkelde daar een gevoel van isolement en outsider-identiteit hij voelde zich vaak vervreemd van de “normale” Amerikaanse cultuur iets wat later centraal werd in zijn muziek en persona.

In zijn tienerjaren raakte hij bevriend met Frank Zappa. Ze deelden interesses in: obscure platen, avant-garde en satire. Samen maakten ze plannen voor films, muziek en bizarre kunstprojecten.

Hoewel hij aanvankelijk visuele kunst belangrijker vond, begon hij begin jaren 1960 met muziek te maken en richtte The Magic Band op. Beefheart en zijn Magic Band stonden bekend om hun eclectische en experimentele muziekstijl. Ze combineerden elementen van blues, rock, jazz, avant-garde en zelfs freeform muziek. Zijn unieke benadering van muziek maakte hem een pionier en een buitenbeentje in de muziekwereld. Zijn muziek klonk vaak opzettelijk “anti-commercieel”: ritmes botsen, gitaren lijken ontspoord, en melodieën volgen ongewone paden. Toch zit er vaak een verborgen logica en strakke compositie achter.

Zijn beroemdste album: Trout Mask Replica (1969) wordt vaak gezien als zijn meesterwerk én een van de meest uitdagende albums ooit gemaakt. Het album flopte commercieel, maar groeide uit tot een cultklassieker. Andere bekende albums zijn onder meer zijn debuutplaat Safe as Milk (1967) The Spotlight Kid (1972), Clear Spot (1972) bijna “mainstream” naar Beefheart-normen, Shiny Beast (Bat Chain Puller) (1978) Doc at the Radar Station (1980) en zijn  laatste album Ice Cream for Crow  (1982) Met zijn rauwe en eigenzinnige stemgeluid was hij van invloed op vele jonge muzikanten, van Robyn Hitchcock tot Tom Waits.

In 1982 besloot de immer ondoorgrondelijke Van Vliet zich terug te trekken uit de muziek om zich volledig op zijn schilderwerk te concentreren, zijn schilderijen werden tentoongesteld in verschillende galeries.

Een maand voor zijn 70e verjaardag op 17 december 2010 overleed Captain Beefheart, aan de gevolgen van multiple sclerose, een ziekte die hem de laatste twintig jaar langzaam sloopte.

Captain Beefhaert was een van de origineelste geesten in de geschiedenis van de Amerikaanse muziek.  de beste blanke blueszanger en een van de indrukwekkendste bluesharmonicaspelers aller tijden. Hij was een dichter. een beeldend kunstenaar en hij was een stapelaar van mystificaties.