366 | Nina Simone

Vandaag is de geboortedag van de legendarische Nina Simone, zangeres, pianiste en burgerrechtenactiviste. De bewerking hierboven, de 366 verjaardagskalenders en  een overzicht met hyperlinks over haar leven en werk hieronder, zijn made by me, Frieke.

Nina Simone werd geboren als Eunice Kathleen Waymon op 21 februari 1933 in Tryon, North Carolina, in het gesegregeerde zuiden van de Verenigde Staten. Al op jonge leeftijd bleek haar uitzonderlijke muzikale talent. Ze groeide op in een religieus gezin en speelde piano in de kerk, waar haar liefde voor muziek zich ontwikkelde. Dankzij steun van haar gemeenschap en haar pianolerares kon zij een klassieke opleiding volgen, een zeldzame kans in die tijd voor een zwart meisje.

In 1950 vertrok ze naar New York om te studeren aan de Juilliard School. Ze droomde ervan om de eerste grote zwarte concertpianiste in de klassieke traditie te worden. Haar grote ambitie was toelating tot het prestigieuze Curtis Institute of Music in Philadelphia, maar ze werd afgewezen — een gebeurtenis die zij later zelf toeschreef aan rassendiscriminatie en die een blijvende impact op haar leven had. Om in haar levensonderhoud te voorzien, begon Eunice Waymon op te treden in bars en nachtclubs in Atlantic City. Daar nam zij de artiestennaam “Nina Simone” aan zodat haar streng religieuze moeder niet zou ontdekken dat ze wereldlijke muziek speelde.

Haar debuutalbum, Little Girl Blue (1958), betekende haar doorbraak. Vooral haar vertolking van I Loves You, Porgy werd een nationale hit. Simone ontwikkelde een geheel eigen stijl waarin jazz, blues, gospel, folk en klassieke muziek samenkwamen. Haar diepe, expressieve stem en krachtige pianospel maakten haar tot een van de meest onderscheidende artiesten van haar generatie.

In de jaren zestig groeide haar repertoire uit met inmiddels iconische nummers als:

• Feeling Good
• I Put a Spell on You
• Sinnerman
• Mississippi Goddam
• To Be Young, Gifted and Black
• My Baby Just Cares for Me
• Love Me or Leave Me

Met name Mississippi Goddam, geschreven na racistisch geweld in 1963, markeerde haar openlijke betrokkenheid bij de Amerikaanse burgerrechtenbeweging. Simone gebruikte haar muziek als politiek wapen en sprak zich fel uit tegen raciale ongelijkheid. Ze verkeerde in kringen rond onder anderen Martin Luther King Jr. en Malcolm X, en werd een krachtige stem binnen de strijd voor gelijke rechten.

Teleurgesteld door het aanhoudende racisme en de politieke spanningen in de Verenigde Staten, verliet Simone begin jaren zeventig haar geboorteland. Ze woonde achtereenvolgens in Barbados, Liberia, Zwitserland, Nederland en uiteindelijk Frankrijk. In haar latere jaren kampte ze met psychische gezondheidsproblemen; later werd vastgesteld dat zij leed aan een bipolaire stoornis, wat haar persoonlijke en professionele leven sterk beïnvloedde.

Ondanks periodes van financiële en emotionele instabiliteit bleef zij optreden en opnemen. In 1987 beleefde ze onverwacht een comeback in Europa toen My Baby Just Cares for Me opnieuw een hit werd dankzij gebruik in een reclamecampagne.

Nina Simone overleed op 21 april 2003 in Carry-le-Rouet, Frankrijk, aan de gevolgen van borstkanker. Ze liet een indrukwekkend muzikaal en cultureel erfgoed na. Haar bijnaam, The High Priestess of Soul, onderstreept haar unieke plaats in de muziekgeschiedenis: een artieste die niet alleen genres overstijgende muziek maakte, maar haar kunst ook inzette als middel voor maatschappelijke verandering.

In 2015 verscheen de veelgeprezen documentaire What Happened, Miss Simone?, geregisseerd door Liz Garbus en uitgebracht door Netflix. De film biedt een indringend portret van Simone’s leven, met zeldzame archiefbeelden, dagboekfragmenten en interviews met mensen uit haar naaste omgeving. De documentaire werd genomineerd voor een Academy Award en werd geprezen om haar eerlijke en gelaagde weergave van een uitzonderlijke artiest en activist.